Sztuczna inteligencja pomoże projektować eksperymenty naukowe?

7 godz. temu

Laboratorium naukowe może być wyposażone we wszystkie urządzenia niezbędne do dokonania odkrycia, a mimo to naukowcy mogą nie wiedzieć, jak je ze sobą połączyć, by przeprowadzić badania. Lasery, soczewki, zwierciadła i inne narzędzia mają tak wiele możliwości, można je konfigurować na tyle sposobów, że sprawdzenie wszystkich potencjalnych rozwiązań przekracza ludzkie możliwości. Fizycy polegają więc na wiedzy, doświadczeniu i intuicji. Czasem jednak to nie wystarcza.



Wielkie modele językowe jako wirus poznawczy

9 godz. temu

Sztuczna inteligencja pomaga pisać teksty, wyjaśnia trudne zagadnienia, podsuwa rozwiązania, oferuje gotowe odpowiedzi. Czy jej upowszechnienie może sprawić, że będziemy tracili zdolność do wykonywania tych czynności samodzielnie? Odpowiedź na to pytanie postanowił znaleźć międzynarodowy zespół naukowy, w skład którego wchodzili między innymi Ricard Solé z Universitat Pompeu Fabra, David C. Krakauer z Santa Fe Institute oraz Michael Levin z Uniwersytetu Harvarda.


Badanie sugeruje, że różne grupy szympansów mają różne akcenty

4 września 2026, 08:13

W miarę dorastania ludzki akcent staje się coraz wyraźniejszy, a my często potrafimy poznać po nim, skąd pochodzi mówca. Nowe badania sugerują, że podobny proces zachodzi też u szympansów. Charakterystyczne cechy odgłosów danej populacji pojawiają się już u najmłodszych, a z czasem stają się coraz wyraźniejsze. Do takich wniosków doszli Kassandra Giragosian z Queen Mary University of London, Marina Davila-Ross z University of Portsmouth oraz Derry Taylor z Institute des Sciences Cognitives Marc Jeannerod.


Sensacja pod Żórawiną. Badali cmentarz sprzed 1600 lat, znaleźli kurhan sprzed 5000 lat

3 września 2026, 10:00

Od niemal 100 lat stanowisko archeologiczne w okolicach podwrocławskiej Żórawiny było znane jako cmentarzysko z końca okresu wpływów rzymskich i początków wędrówek ludów. Odkrywano tam pochówki sprzed około 1600 lat. Jednak podczas tegorocznego sezonu badawczego okazało się, że teren ten wykorzystywano już tysiące lat wcześniej. Sensacyjnego odkrycia dokonano w ostatniej chwili, gdy archeolodzy przygotowywali się do zakończenia prac. Właśnie wtedy na ziemi zauważono kolisty zarys o średnicy około 4 metrów. Okazało się, że to kurhan sprzed tysiącleci z centralną komorą grobową.


Celtycka konstrukcja sprzed 2500 lat w pobliżu Aschaffenburgu. Nie wiadomo, czemu służyła

3 września 2026, 08:26

W marcu 2026 roku podczas prac przy zbiorniku przelewowym w Aschaffenburgu robotnicy odsłonili drewniane elementy, których przeznaczenie nie było początkowo znane. Kilka tygodni później naukowcy z Bawarskiego Krajowego Urzędu Ochrony Zabytków (BLfD) ustalili, że dęby wykorzystane do budowy ścięto pomiędzy rokiem 372 a 352 przed naszą erą. Według ekspertów, ta niezwykła celtycka budowla jest wyjątkowa na terenie całych Niemiec. Wyróżnia ją wiek, sposób wykonania oraz bardzo dobry stan zachowania.


Korzystanie z AI przez uczniów pogarsza wyniki egzaminów

2 września 2026, 08:40

Sztuczna inteligencja pozwala uczniom szybciej wykonywać zadania domowe i zdobywać za nie lepsze oceny. Jednak cierpi na tym nauka. Badanie przeprowadzone w chińskich szkołach pokazuje, że uczniowie, którzy „odrabiali” zadania domowe korzystając z AI, gorzej wypadali na egzaminach, niż ich koledzy, którzy zadania domowe robili samodzielnie.


Jak człowiek zaczął polować? Obserwacje kapucynek dadzą odpowiedź?

1 września 2026, 13:28

Obserwacje brazylijskich kapucynek mogą dać odpowiedź na pytanie, dlaczego człowiek zaczął polować. Susana Carvalho z Uniwersytetu w Porto, Noemi Spangnoletti z Uniwersytetu w São Paulo oraz ich międzynarodowy zespół przez 45 miesięcy obserwowali dwie grupy kapucynek brodatych (Sapajus libidinosus) żyjących na tym samym obszarze. W tym czasie odnotowali 446 przypadków spożywania kręgowców przez te głównie owocożerne małpy.


Koncert metalowy zwiększył tolerancję uczestników na ból

28 sierpnia 2026, 08:47

Lydia Schneider i Thomas H. Fritz z Instytutu Ludzkiego Poznania i Nauk o Mózgu im. Maxa Plancka postanowili sprawdzić, czy intensywne przeżycie muzyczne może zmienić sposób, w jaki organizm radzi sobie z bólem. Badanie przeprowadzili podczas Wacken Open Air – jednego z największych festiwali metalowych na świecie.


Ciastka z plastiku. Jak drożdże przerabiają odpady na żywność

24 sierpnia 2026, 13:51

Naukowcy z Southern Illinois University Carbondale opracowali proteinowe ciastka z resztek roślinnych i... plastikowych odpadów. Wynalazek powstał w ramach programu NASA, którego celem jest opracowanie rozwiązań mających na celu zapewnienie żywności tam, gdzie jej dostawy mogą być utrudnione – od regionów klęsk żywiołowych, przez okręty podwodne po długotrwałe załogowe misje kosmiczne.


Krew w rysunkach naskalnych. Dzięki niej przetrwały wyjątkowe malowidła z Huashan

24 sierpnia 2026, 10:23

Na wapiennych ścianach nad rzeką Zuo w chińskiej prowincji Kuangsi znajduje się słynny kompleks Sztuki Naskalnej Huashan. To ponad osiemdziesiąt stanowisk archeologicznych pokrytych czerwonymi malowidłami naskalnymi. Powstały one pomiędzy V wiekiem p.n.e. a II wiekiem naszej ery, a z kroniki Późniejszej Dynastii Han możemy domyślać się, że twórcami malowideł byli przedstawiciele rybacko-łowiecko-zbierackiego ludu Luoyue. Naukowcy od dawna zastanawiali się, jak użyte przez nich pigmenty przetrwały ponad 2000 lat w bardzo niesprzyjającym monsunowym subtropikalnym klimacie. Zagadka ta została właśnie rozwikłana.


Zostań Patronem

Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.

Patronite

Patroni KopalniWiedzy